Jorge Maqueda en Liftados: Champions co Vardar, Karabatić e o tío Jesús que o cambiou todo

Jorge Maqueda entrou no cuarto de balóns de Villafranca porque o seu tío Jesús xa non aturaba máis. "Vai para o pavillón que seguramente hai alguén xogando alí a algo, vai alá e deixa de molestarme." Así comeza, literalmente, a historia dun dos laterais máis completos que deu o balonmán español. Por cortesía do fartazgo dun familiar.

Esta semana recibímolo en Liftados. Gravámolo nun cuarto de balóns —si, con balóns nas estanterías e unha botella de Arehucas detrás que levaba alí desde que o equipo feminino xogou en Prata en Canarias— e saíu unha hora co lateral do KS Kielce que merece a pena escoitar enteira.

O tío Jesús e o pavillón de Villafranca

A historia de orixe de Maqueda é tan boa que dá rabia non a ter contado antes. De pequeno era, nas súas propias palabras, "moi trasto". Un verán na casa do seu tío Jesús, xa ao límite, soltoulle a frase que cambiou a súa vida: "Vai para o pavillón." Foi. Estaban xogando ao balonmán. Preguntou se podía xogar. O adestrador viu o que tiña diante: alto para a súa idade, grande e zurdo. A conclusión foi inmediata: "Non te vou poñer a xogar ao fútbol que es un pé de pau, así que queda aquí connosco." Todo o balonmán español lle debe algo ao tío Jesús.

De Villafranca ao campus de Valero Rivera con 15 anos. Un adestrador que tiña alí tiña contactos en Barcelona a través do seu irmán, tiraron deles, e Maqueda acabou na proba. Ao rematar, Valero xuntouse con el e cos seus pais: se querían, quedaba na canteira blaugrana. Non na Masía, que daquela era case exclusiva para o fútbol, senón nun piso con titor. Así facíanse as cousas.

2017: campións de Europa en Skopje

Se hai un momento na carreira de Maqueda que merece parágrafo propio é a Champions de 2017 co Vardar de Macedonia. Gañaron. E cando volveron a Skopje o que os agardaba non tiña nome: desde o aeroporto ata o centro da cidade, todo o mundo na autoestrada, todos os coches parados. Eles no autobús descapotable de rigor. A praza abarrotada. Heroes nacionais.

"Non o vivín nunca na miña vida", di Maqueda. E dío alguén que gañou medallas coa selección española, que xogou no Veszprém e no Kielce onde o pavillón énchese en cada Champions. Pero aquilo era diferente. A afección do Vardar, como a describe el, é rollo fútbol, rollo ultras: "Chegabas alí e doíanche os tímpanos do ruído." Aquel equipo, con Raúl González e Davis no banquiño, non era o favorito. Xa sabemos o que pasou.

Raúl González: o que lle ensinou a ver o balonmán

Preguntámoslle cal é o adestrador do que máis aprendeu. Sen dubidar: Raúl González. "Eu xogaba antes moi bruto, moi animal, para dentro, todo para dentro. Grazas a Raúl foi o que me ensinou a ver o balonmán." Toda a vida mandando o atacante cara ao lado débil, cara a fóra. Chega ao Vardar e dinlle que non, que hai que mandalos para dentro. Un mundo novo.

"Grazas a ese cambio que fixen, estou agora mesmo xogando. Se seguise xogando como xogaba, golpes, lesións, non estaría xogando." Iso é o que fai un bo adestrador: non só facerte mellor hoxe, senón facer que poidas seguir sendo o dentro de dez anos. Antes de Raúl: Rafa Guijosa en Alcobendas, que lle formou o carácter a base de caña e sempre para adiante. Despois: Talant Dujshebaev en Kielce, que de pouco leva unha vea no pescozo que xa ten historia propia.

Sterbik era trampa. Karabatić, guerra asegurada

Ao porteiro máis difícil ao que se enfrontou non lle custa nin un segundo: Sterbik. "Era trampa directamente. Era porteiro trampa." Non só polo que paraba, senón por como intimidaba. Víalo e xa pensabas que non ía entrar. Chegaba lesionado ao Europeo de Croacia, chamárono de urxencia, e o rival víao quentar e xa cambiaba a cara. Iso é Arpad.

E o rival máis duro en defensa: Nikola Karabatić. Non tanto pola violencia do choque, senón pola nobreza da confrontación. "Un tío nobre que vai para dentro e podes pegarlle todo o que queiras e non pasa nin en L." Guerra limpa, guerra asegurada, partido tras partido, co PSG, coa selección francesa, sempre o mesmo. No xogo do Jordan que facemos no podcast, Karabatić gañou todas as roldas sen que ninguén puidese destronalo.

A selección española: amigos, non compañeiros

Sobre a xeración de ouro española, Maqueda pon en palabras o que moitos intuiamos desde fóra: non eran compañeiros, eran amigos. "Todo o mundo tiña ganas de ir ás seleccións para coincidir con esa xente que non vías a miúdo." E iso notábase no campo: en que che daba igual non meter ti o gol, en que cando te superaban en defensa apartábaste e sabías que o porteiro ía parala.

Con Rodrigo Corrales no Veszprém tiñan un acordo tácito: "Ti cando che entran en dous nin o toques. Voullo parar eu. Nin o toques, porque se o tocas van pitar o penalti e vas fastidiarme." Iso é confianza. Iso é equipo. E o último balón sempre era para Alex Dujshebaev, porque cando Alex está fino, que o pare quen poida.

Unha hora cun dos grandes. Escóitao.